Breaking News

Συνεχείς απειλές από την Τουρκία



Η Τουρκία επιμένει στην πάγια πρακτική της να αμφισβητεί τον τρόπο με τον οποίο έχει διαμορφωθεί το δίκαιο της θάλασσας και συνολικά το διεθνές δίκαιο και η διεθνής πρακτική πάνω στο θέμα της υφαλοκρηπίδας και των αποκλειστικών οικονομικών ζωνών.

H χθεσινή έμμεση απειλή της Αγκυρας προς την ExxonMobill και οι ανακοινώσεις για γεωτρήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ επειδή έχει δώσει άδεια η… Δημοκρατία της Βόρειας Κύπρου, δείχνει ότι η στρατηγική της έντασης θα συνεχιστεί.

Ως γνωστόν η Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας, την οποία έχουν υπογράψει οι περισσότερες χώρες, όχι όμως και η Τουρκία, ορίζει με σαφήνεια το πώς προσδιορίζεται η έκταση της υφαλοκρηπίδας μιας χώρας και αντίστοιχα της ΑΟΖ της.

Τόσο η υφαλοκρηπίδα όσο και η ΑΟΖ εκτείνονται σε απόσταση 200 ν.μ. από τις ακτές της χώρας, εκτός και εάν η περιοχή είναι μικρότερη οπότε ακολουθείται η αρχή της μέσης γραμμής.

Η διαφορά ανάμεσα στην υφαλοκρηπίδα και την ΑΟΖ δεν αφορά την έκταση –καθώς η υφαλοκρηπίδα και η ΑΟΖ συμπίπτουν ως προς την έκταση– αλλά τον ορισμό και το καθεστώς.

Η υφαλοκρηπίδα μιας χώρας αφορά τον πυθμένα και το υπέδαφος και υπάρχει αυτοδικαίως και εξ υπάρχης, δεν χρειάζεται δηλαδή κάποια κήρυξη. Αντίθετα, η ΑΟΖ αφορά και το νερό και την επιφάνειά τους και την οικονομική τους εκμετάλλευση και την προστασία και τον έλεγχο και απαιτεί την απόφαση κήρυξης μιας ΑΟΖ.

Τα νησιά έχουν δική τους υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ
Το κρίσιμο σημείο είναι ότι ρητά η Σύμβαση αναφέρει ότι τα νησιά έχουν τη δική του υφαλοκρηπίδα και τη δική τους ΑΟΖ. Αυτό σημαίνει ότι μετράμε γύρω από ένα νησί τα 200 ν.μ.

Την αρχή αυτή περί της αυτοτελούς υφαλοκρηπίδας των νησιών την έχουν πρώτα και κύρια κάνει πράξη οι χώρες εκείνες που έχουν και τις πιο μεγάλες ΑΟΖ, ακριβώς επειδή έχουν ανακηρύξει ΑΟΖ γύρω από νησιωτικές περιοχές που βρίσκονται στην επικράτειά της.

Για παράδειγμα η Γαλλία είναι η παγκόσμια πρωταθλήτρια ως προς την ΑΟΖ γιατί διαθέτοντας υπερπόντιες νησιωτικές ΑΟΖ φτάνει συνολικά τα 11.691.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα. ΑΟΖ. Ακολουθούν, πολύ κοντά οι ΗΠΑ, που διαθέτουν μικρά νησιωτικά συμπλέγματα στον Ειρηνικό Ωκεανό και φτάνουν συνολικά τα 11.351.000 τετραγωνικά χιλιόμετρα και τρίτη η Αυστραλία με 8.505.348 τετραγωνικά χιλιόμετρα. Σε όλες τις περιπτώσεις έχει γίνει δεκτό ότι τα νησιά διαθέτουν αυτοτελή υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ.
Η Τουρκία αμφισβητεί το διεθνές δίκαιο
Η Τουρκία παραδοσιακά αμφισβητεί αυτό τον ορισμό τόσο της υφαλοκρηπίδας, όπως έκανε σαφές ήδη από τη δεκαετία του 1970, όσο και της ΑΟΖ. Το βασικό σημείο της Τουρκικής αμφισβήτησης είναι η θέση ότι τα νησιά δεν διαθέτουν αυτοτελή υφαλοκρηπίδα και ότι τόσο στο Αιγαίο όσο και στην Ανατολική Μεσόγειο θα πρέπει να χαραχθούν τα όριά τους με βάση τις ηπειρωτικές αρχές, είτε μετρώντας 200 ν.μ. από αυτές είτε με βάση τη μέση γραμμή.

Ως προς τα νησιά ειδικά, η τουρκική αμφισβήτηση αφορά τα νησιά του Αιγαίου για τον προσδιορισμό των ορίων της υφαλοκρηπίδας στο Αιγαίο, την Κρήτη, τα Δωδεκάνησα –και ιδίως τη Ρόδο, την Κάρπαθο και το Καστελόριζο– και φυσικά την Κύπρο.

Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις υποστηρίζει ότι δεν είναι δυνατό να θεωρηθεί ότι έχουν δική τους αυτοτελή υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ και ότι πρέπει να υπολογιστεί με βάση τις ηπειρωτικές ακτές. Υποστηρίζουν δε ότι οι γενικές αρχές του δικαίου της θάλασσας δεν μπορούν να έχουν εφαρμογή στην περίπτωση της Μεσογείου, λόγω των ειδικών χαρακτηριστικών της.

Ειδικά για την Κύπρο η τουρκική αμφισβήτηση είναι πολυεπίπεδη. Καταρχάς η Τουρκία και εδώ αμφισβητεί εάν η Κύπρος μπορεί να έχει δική της αυτοτελή υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ. Σε αυτή τη βάση αμφισβητεί συνολικά την κήρυξη ΑΟΖ που έχει κάνει η Κυπριακή Δημοκρατία ήδη από το 2004.

Έπειτα η Τουρκία θεωρεί ότι πρέπει να δούμε χωριστά τις περιοχές που ανήκουν στην ΑΟΖ της «Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου» (το «ψευδοκράτος») και αυτές της «Νοτίου Κύπρου». Και τέλος αμφισβητεί το δικαίωμα της Κυπρικής Δημοκρατίας να εκμεταλλεύεται πλουτοπαραγωγικούς πόρους εντός της ΑΟΖ, εφόσον ουσιαστικά δεν μπορούν να απολαύσουν τα σχετική οφέλη και οι Τουρκοκύπριοι.

Ειδικά αυτές οι αμφισβητήσεις αφορούν την πάγια θέση της Τουρκίας ότι η Κυπριακή Δημοκρατία δεν είναι μπορεί να ασκήσει πλήρη δικαιώματα κυριαρχίας.

Το επίδικο της αντιπαράθεσης: τα κοιτάσματα φυσικού αερίου
Το ενδιαφέρον για τις ΑΟΖ στην Ανατολική Μεσόγειο αναζωπυρώθηκε μετά το 2009 μέσα από τις διαδοχικές ανακαλύψεις μεγάλων κοιτασμάτων φυσικού αερίου.

Διαβάστε  Σε πανικό η Τουρκία απειλεί και την EXXON - Ζητάει μερίδιο από την γεώτρηση
Πρώτα ανακαλύφθηκε από μια κοινοπραξία με συμμετοχή της αμερικανικής Noble Energy το κοίτασμα Ταμάρ έξω από την ακτή του Ισραήλ με περίπου 320 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα αποδεδειγμένων και πιθανών αποθεμάτων.

Ακόμη πιο εντυπωσιακή ήταν την επόμενη χρονιά η ανακάλυψη, πάλι στην ισραηλινή ΑΟΖ, του κοιτάσματος «Λεβιάθαν», με 600 δισεκατομμύρια κυβικά μέτρα αποδεδειγμένων και πιθανών αποθεμάτων. Βορειοδυτικά του «Λεβιάθαν», εντός της κυπριακής ΑΟΖ, βρέθηκε και το κοίτασμα «Αφροδίτη», με αποδεδειγμένα και πιθανά αποθέματα 130 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων.

Όμως, τη διαφορά πραγματικά την έκανε το 2015 η ανακάλυψη εντός της αιγυπτιακής ΑΟΖ του γιγαντιαίου κοιτάσματος Ζορ που έχει ένα εκτιμώμενο απόθεμα 850 δισεκατομμυρίων κυβικών μέτρων φυσικού αερίου.

Οι ανακαλύψεις αυτές έδωσαν νέα ώθηση στον αγώνα δρόμου για τη διαμοίραση των κοιτασμάτων και ανέδειξαν το ενδεχόμενο τόσο η Κύπρος όσο και η Ελλάδα να έχουν σημαντικές δυνατότητες εκμετάλλευσης.

Αντίθετα, η ίδια η Τουρκία για άλλη μια φορά, όπως παλαιότερα και με το χώρο του Αιγαίου, αισθάνθηκε ότι θα κινδύνευε να βρεθεί έξω από τη μοιρασιά ιδιαίτερα κρίσιμων πλουτοπαραγωγικών πηγών.

Οι τουρκικές μεθοδεύσεις
Απέναντι σε αυτή την κατάσταση η Τουρκία προσπαθεί να περάσει τη δική της άποψη για το πώς πρέπει να γίνει η οριοθέτηση των ΑΟΖ στην περιοχή. Η τουρκική πρόταση στηρίζεται στην αντίληψη ότι ούτε η Κύπρος ούτε η Κρήτη ούτε η Ρόδος έχουν δική τους αυτοτελή υφαλοκρηπίδα και ΑΟΖ καθώς και σε μια αυθαίρετη διάκριση ανάμεσα σε ΑΟΖ της «Νοτίου Κύπρου» και σε ΑΟΖ της «Τουρκικής Δημοκρατίας της Βόρειας Κύπρου». Με αυτό τον τρόπο η Τουρκία διεκδικεί μέρος της ελληνικής υφαλοκρηπίδας όπως και της ΑΟΖ της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Ο τρόπος που η Τουρκία επιχειρεί να μεθοδεύσει μια τέτοια αλλαγή της κατανομής, έστω και σε παραβίαση των αρχών του δικαίου της θάλασσας, είναι μέσα από προτάσεις που κάνει προς όλες τις χώρες της περιοχής για διμερείς συμφωνίες αμοιβαίας οριοθέτησης της ΑΟΖ, προσφέροντας στην κάθε μία το «δέλεαρ» της παραχώρησης τμήματος των εκτάσεων της ελληνικής υφαλοκρηπίδας και της κυπριακής ΑΟΖ.
tanea

Δεν υπάρχουν σχόλια

Αφήστε το σχόλιό σας ή κάνετε την αρχή σε μία συζήτηση

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.