Σάββατο, 11 Ιανουαρίου 2020

στην Μήλο Η Προϊστορική Πόλη της Φυλακωπής


Στον δρόμο προς τα Πολλώνια θα βρείτε στα αριστερά σας τα ευρήματα της αρχαίας πόλης της Φυλακωπής, η οποία είναι από τους σημαντικότερους οικισμούς του Κυκλαδικού πολιτισμού και η σημαντικότερη πόλη του προϊστορικού Αιγαίου.
Σε αυτήν σώζονται λείψανα 2 χιλιετιών. Υπάρχουν ίχνη κατοίκησης από την αρχή της Πρώιμης Εποχής του Χαλκού (περίπου 3000 π.Χ.) έως και το τέλος της Ύστερης Εποχής (1100 π.Χ.).
Πανοραμική άποψη


Κτισμένη στο βόρειο τμήμα του νησιού, για να δίνει δυνατότητα εποπτείας σε μεγάλο μέρος της θάλασσας, η Φυλακωπή έγινε μεγάλο εμπορικό και πολιτιστικό κέντρο. Χάρη στην εμπορία της πολύτιμης πέτρας του οψιανού, αναπτύχθηκε ραγδαία, απέκτησε δύναμη, όρθωσε κυκλώπεια τείχη για τους εισβολείς ενώ καταστράφηκε και αναστήθηκε τρεις φορές.
Ο οψιανός ή οψιδιανός είναι πέτρωμα που προέρχεται από ηφαιστειογενείς περιοχές νεαρής γεωλογικά ηλικίας. Είναι πέτρωμα όξινο, σκοτεινόχρωμο με υαλώδη υφή (θεωρείται φυσικό γυαλί) και χρησιμοποιήθηκε εξαιτίας της σύστασης και της ανθεκτικότητάς του, ήδη από τα τέλη της Ανώτερης Παλαιολιθικής περιόδου για την κατασκευή λεπίδων με κοφτερές ακμές, που χρησίμευαν ως μαχαίρια, ξέστρες και ξυράφια. Ενώ στη διεθνή βιβλιογραφία έχει επικρατήσει ο όρος obsidian, στην Ελλάδα χρησιμοποιούνται και οι δυο όροι, ο όρος «οψιδιανός» συχνότερα (αλλά όχι αποκλειστικά) από όσους έχουν σχέση με γεωλογικές επιστήμες και ο όρος «οψιανός» συχνότερα από τους αρχαιολόγους.


Τμήμα Ιερού






Το φυσικό υλικό από το οποίο χτίσθηκε η αρχαία Φυλακωπή
Ο οικισμός άρχισε να κατοικείται ήδη από το 3000 π.Χ, ενώ εγκαταλείφτηκε το 1100 π.Χ. έχοντας διανύσει τρεις ιστορικές περιόδους. Στην προ-οικιστική εποχή (3200 π.Χ.- 2300 π.Χ.) άρχισε η οικοδόμηση των σπιτιών. Στην 1η ιστορική περίοδο (2300-2000 π.Χ) ο οικισμός δεν διαθέτει οργανωμένη ρυμοτομική διάταξη, αλλά παρουσιάζει ένα σχετικά οργανωμένο νεκροταφείο. Παράλληλα, εκείνη την περίοδο αποκαλύπτεται η χρήση της πέτρας και πολλαπλασιάζονται οι εξαγωγές οψιανού, με αποτέλεσμα την πλήρη εμπορική άνθηση των Μηλίων.


 Στη 2η περίοδο (2000-1600 π.Χ) κτίζονται τείχη για προφύλαξη από τυχόν επιδρομές, οι τάφοι πλέον είναι έξω από τα τείχη, ενώ τα σπίτια βρίσκονται σε κλιμακωτή διάταξη πάνω στο λόφο. Σε αυτή την περίοδο εξελίχθηκε ιδιαίτερα η κεραμική τέχνη με σαφείς πλέον Μινωικές επιρροές και αναπτύχθηκαν περαιτέρω οι εμπορικές σχέσεις των Μηλίων με διάφορες περιοχές της Ελλάδας και κυρίως με την Κρήτη. Η περίοδος αυτή τελειώνει με την καταστροφή της Φυλακωπής, πιθανότατα από φωτιά επιδρομέων, ενώ με το χτίσιμο του τρίτου οικισμού, ξεκινάει η 3η ιστορική περίοδος της πόλης (1600 π.Χ.-1110 π.Χ). Κατά τη διάρκεια αυτής της τελευταίας περιόδου, η Φυλακωπή παρουσιάζει οργανωμένο, σύνθετο ρυμοτομικό σχέδιο, οχύρωση με ψηλά κυκλώπεια τείχη πάχους άνω των 6 μέτρων και μεγαλύτερα σπίτια, κάποια εκ των οποίων και διώροφα. Στην αρχή αυτής της περιόδου η επίδραση του μινωικού πολιτισμού ήταν έντονη (βρέθηκαν τμήματα πλάκας με εγχάρακτη τη Μινωική Γραμμική Α΄), αλλά σιγά-σιγά εισχωρεί, και στο τέλος υπερισχύει, το μυκηναϊκό στοιχείο. Περίπου το 1400 χτίζεται ένα ανάκτορο Μυκηναϊκού τύπου με πολλά δωμάτια και ένα ιερό δύο δωματίων. Επίσης παράγονται έργα υψηλής γλυπτικής και κεραμικής τέχνης, με σημαντικότερο δείγμα την «Κυρά της Φυλακωπής»
Οι ανασκαφές άρχισαν το 1896-1899 από την Αγγλική Αρχαιολογική Σχολή και συνεχίστηκαν κατά τα έτη 1911, 1963 και 1974-1977. 

 (Μπορείτε να την δείτε στο Αρχαιολογικό Μουσείο Μήλου). Από το 1200 π.Χ., στο Αιγαίο γίνονται ανασυντάξεις, γνωστοί εμπορικοί δρόμοι εγκαταλείπονται, ενώ ο Μινωικός και Μυκηναϊκός πολιτισμός έχουν ατονήσει. Εκείνη την περίοδο η πόλη της Φυλακωπής σταματάει να αποτελεί εμπορικό κέντρο και αρχίζει να παρακμάζει, ενώ το εμπορικό κέντρο και η δραστηριότητα του νησιού μεταφέρεται στην αρχαία πόλη του Κλήματος.
Σήμερα το μεγαλύτερο μέρος της πόλης βρίσκεται κάτω από την επιφάνεια της θάλασσας,


αλλά αξίζει να την επισκεφτείτε για να θαυμάσετε ό,τι σώζεται από το επιβλητικό κυκλώπειο τείχος του οικισμού (το οποίο είναι κατασκευασμένο από ηφαιστειογενείς πέτρες),


 το Ιερό, καθώς και το Μέγαρο του οικισμού.



Μέχρι σήμερα επίσης σώζεται πλήθος ευρημάτων που υποδηλώνουν τις δραστηριότητες των κατοίκων του οικισμού και το πυκνό δίκτυο επαφών, κυρίως με τις υπόλοιπες Κυκλάδες και την Κρήτη, ενώ με την επίσκεψή σας στο Αρχαιολογικό Μουσείο μπορείτε να βρείτε θαυμαστά δείγματα κεραμικής τέχνης από την πόλη της Φυλακωπής, όπως πήλινα αγγεία, λίθινα, πήλινα και χάλκινα ειδώλια, πινακίδα Γραμμικής Α΄, ποικίλα χρηστικά αντικείμενα και την περίφημη «Κυρά της Φυλακωπής».
Μηλιακες Φιάλες- Πρωτοκυκλαδική IIIB-Πρώιμη Μεσοκυκλαδική περίοδος

Αγγεία Γεωμετρικού ρυθμού και ακόσμητα: ραμφόστομες πρόχοι, μόνωτο κύπελλο.

Αγγεία ερυθροβαφή ακόσμητα και ερυθροβαφή με λευκή διακόσμηση (μηλιακές φιάλες)

Αγγεία Γεωμετρικού ρυθμού: ωοειδής πίθος, ραμφόστομες πρόχοι. Πρωτοκυκλαδική III- Μεσοκυκλαδική περίοδος

Η κυρία της Φυλακωπής
Τροχήλατο γυναικείο ειδώλιο, Δυτικό Ιερό, Υστεροελλαδική ΙΙΙΑ περίοδος (Φυλακωπή IV)

Πεσσοί ή Λύχνοι από λευκό κροκαλοπαγές ηφαιστειακό πέτρωμα
Δυτικό Ιερό Υστεροελλαδική ΙΙΙΓ περίοδος, Φυλακωπή IV



Πίθος με ερυθρή στιλβωτή ανάγλυφη διακόσμηση.
Μεσοκυκλαδική περίοδος
Φυλακωπή ΙΙ

Πήλινο γυναικείο ειδώλιο
Ειδώλια βοοειδών
Φυλακωπή Δυτικό Ιερό-Υστεροελλαδική ΙΙΙΓ
Φυλακωπή IV

Σφραγιδόλιθοι, ψήφοι και σκαραβαίος από διάφορα υλικά
Φυλακωπή  Ιερό-Υστεροελλαδική ΙΙΙΓ
Φυλακωπή IV

Κελύφη Χελωνών
Φυλακωπή Δυτικό Ιερό-Υστεροελλαδική ΙΙΙΓ
Φυλακωπή IV
ΤΙ ΔΕΝ ΜΑΣ ΑΡΕΣΕ...
Στην είσοδο υπάρχει μια ταμπέλα που γράφει: διαμόρφωση και ανάδειξη αρχαιολογικού χώρου Φυλακωπής Μήλου 1.260.410,87!
Όπως θα παρατηρήσατε από τις φωτογραφίες  δεν διακρίνεται και δεν ξεχωρίζει ο αρχαιολογικός χώρος από το φυσικό τοπίο. Ο επισκέπτης από κοντά το μόνο που βλέπει είναι πέτρες και πινακίδες που αναφέρουν το ιστορικό. Χιλιάδες ευρώ, για να γίνει τι; Εκατό μέτρα ξύλινων πεζόδρομων, σήμανση, οριοθέτηση του οικισμού με πέτρες και φωτισμός με δύο λάμπες το βράδυ... Όσα εργαλεία αγοράστηκαν για δήθεν ανασκαφικές εργασίες, μένουν παρατημένα να σκουριάζουν. Το εντυπωσιακό αν το παρατηρήσετε, είναι πως δείχνουν αχρησιμοποίητα.
Με λίγα λόγια ο αρχαιολογικός  χώρος της Φυλακωπής ''λιώνει'' μέρα με την μέρα, καθώς η απουσία στεγάστρων, κάνει τον χώρο ευάλωτο στις καιρικές συνθήκες.
Τέλος, πρέπει να αναφέρω την παρουσία μικρού οχυρωματικού έργου μέσα στον περιβάλλοντα αρχαιολογικό χώρο. Το οχυρωματικό αυτό έργο, κατασκευάστηκε κατά την διάρκεια της Γερμανικής κατοχής του νησιού (9 Μαΐου 1941-8 Μαΐου 1945).
ΤΙ ΜΑΣ ΑΡΕΣΕ...
Η ευγενική κυρία που μας υποδέχτηκε στον χώρο, αλλά και οι καλοπροαίρετες κυρίες του αρχαιολογικού μουσείου (13-07-2014).


Φτυάρια και αξίνες σκουριάζουν από την εγκατάλειψη


Οχυρωματικό έργο μέσα στον αρχαιολογικό χώρο

Οχυρωματικό έργο μέσα στον αρχαιολογικό χώρο

Οχυρωματικό έργο μέσα στον αρχαιολογικό χώρο-Εσωτερικό

Οχυρωματικό έργο μέσα στον αρχαιολογικό χώρο-Εσωτερικό

Ο επισκέπτης δεν βλέπει διαμορφωμένο αρχαιολογικό χώρο, παρά μόνο εγκατάλειψη.

Εν κατακλείδι, τα σημαντικότερα μνημεία και αρχιτεκτονικά σύνολα του αρχαιολογικού χώρου είναι:

- Το επιβλητικό κυκλώπειο τείχος του οικισμού που είναι κατασκευασμένο από ηφαιστειογενείς πέτρες.

- Το ιερό.

-  Και το Μέγαρο.

Πληροφορίες: Βικιπαίδεια,abettergreece,

PHGH paysanias.

Επισκεφτείτε την ιστοσελίδα μας http://www.tapantareinews.gr, για περισσότερη ενημέρωση. Εγγραφείτε - SUBSCRIBE: http://bit.ly/2lX5gsJ Website —►http://bit.ly/2lXX2k7 SOCIAL - Follow us...: Facebook...► http://bit.ly/2kjlkot    






Δημοσίευση σχολίου

Αφήστε το σχόλιό σας ή κάνετε την αρχή σε μία συζήτηση

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.

Δημοφιλείς κατηγορίες

...
Οι πιο δημοφιλείς κατηγορίες του blog μας

Whatsapp Button works on Mobile Device only