Σάββατο, 12 Ιουνίου 2021

ΝΙΚΟΣ ΤΣΙΦΟΡΟΣ: «ΕΙΜΑΙ ΔΙΑΝΟΟΥΜΕΝΟΣ» .




Τι επαγγέλεσθε ακριβώς, τον ρώτησε μια δεσποινίς πού είχε κάνει την ζώνη της φούστα, και την φούστα της αντίσκηνο.
– Είμαι διανοούμενος.
– Γράφετε;
– Σ’ ελεύθερο στίχο και γράφω και θέατρο.
Πραγματικά έγραφε θέατρο, αλλά δεν είχε ανεβάσει κανένα έργο γιατί κάθε φορά πού πήγαινε να το διαβάσει τον δέρνανε στην δεύτερη σελίδα.
Τότε, αγόρασε ένα τσιμπούκι και δήλωσε:
– Θα γίνω κριτικός και θα τους αλλάξω τα φώτα.
– Καλύτερα να γίνετε ηλεκτρολόγος. Όχι. Κριτικός.
Περπατούσε λοιπόν στον δρόμο με ύφος κριτικού. Αυτό το ύφος που έχουν οι τραπεζίτες όταν στο μαγαζί τους το χρηματοκιβώτιο τους είναι γεμάτο χιλιόδραχμα. Αυτός είχε το συρτάρι του γεμάτο πνευματικά προϊόντα.
Κατ’ αρχήν, δεν αφήνουν οι παλαιοί. Κλείνουν τον δρόμο στους νέους.
Του υποδείξανε ότι όποιος έχει την δυνατότητα ανοίγει τον δρόμο μόνος του. Τότε εξαγριώθηκε.
– Κύριοι, γνωρίζω είκοσι τέσσερα γράμματα. Δεν θα γίνω σκαφτιάς.
Και τράβαγε την πίπα του, που ήταν συνεχώς σβηστή.
Πήγαινε όμως στο θέατρο.
Στα γραφεία των διαφόρων εντύπων.
Έπιασε φιλίες.
Ανέπτυσσε θεωρίες.
– Ο Ιονέσκο. Είδατε την «Φαλακρή τραγουδίστρια»;
Όλοι συμφωνούσαν ότι η «Φαλακρή τραγουδίστρια» θα ήταν αριστούργημα αν φορούσε περούκα.
– Ο Μπρεχτ. Είδατε την «Όπερα των τεσσάρων πεντάρων»;
Και μιλούσε με σεβασμό για τον Μπρεχτ, τον Μπέκετ, όλους τους επιτυχημένους.
– Μα αυτοί πετύχανε γιατί είχαν ταλέντο. Του αντιλέγανε.
Αυτό, δεν το είχε σκεφθεί ως τώρα. Δεν φτάνουν τα είκοσι τέσσερα γράμματα, δεν φτάνει να βρίζεις ή να ενθουσιάζεσαι, χρειάζεται και λίγο ταλέντο.
Δεν εννοούσε να το παραδεχθεί με κανένα τρόπο. Ακριβώς σ’ αυτή την κρίσιμη καμπή της ζωής του μπήκε στην μέση μια δεσποινίς που έγραφε ποιήματα.
Θαυμάσια ποιήματα.
Με νόημα ποιήματα.
Μόνο οι τιράντες του κομπιναιζόν της θέλανε λίγο πλύσιμο. Γίναν όμως πολύ φίλοι. Οι αδελφές ψυχές.
Κρατιόντουσαν στο δρόμο σφιχτοπιασμένοι από το μπράτσο. Κάποτε της είπε:
– Γιατί δεν μεταχειρίζεσαι το σαπούνι τάδε; Έχω δει στην τηλεόραση ότι πολλές πετύχανε γιατί πλενόντουσαν με αυτό το αποσμητικό σαπούνι.
– Δεν έχω καιρό, είπε αυτή. Αφού ξέρεις ότι κάθε βράδυ ταξιδεύω μέσα στον Γαλαξία.
Δεν του κακοφάνηκε γιατί και ο ίδιος δεν είχε καθόλου καλές σχέσεις με τα σαπούνια.
Ένα βράδυ. Μπακαλιαράκια. Υπόγειο. Σκορδαλιά. Ρομαντισμός. Ρετσίνα. Στεναγμοί και απόφαση.
– Να γράψουμε κάτι μαζί; Σχεδόν κλάψανε.
Πώς δεν το είχανε σκεφτεί τόσο καιρό;
Εκείνο πού τους έλειπε ήταν το θέμα.
– Να γράψουμε το «Ακέφαλο τραγουδιστή», είπε αυτή.
Θα ‘ταν μακάβριο. Έξοχα μακάβριο. ‘Ένας τραγουδιστής που δεν έχει κεφάλι, που τραγουδάει μπροστά σ’ ένα κατάπληκτο κοινό. Δίπλα του ο βοηθός του, που είναι εγγαστρίμυθος.
Ένα δηλαδή συμβολικό έργο που αποδεικνύει ότι οι αξίες, οι μεγάλοι τραγουδιστές, οι μεγάλοι καλλιτέχνες βασίζονται σε εγγαστρίμυθους που πάντα μένουν στον βαθμό του βοηθού.
Παρ’ ολίγο να φιληθούνε, αλλά είχανε φάει πολλή σκορδαλιά και σιχαινόντουσαν ο ένας τον άλλο.
Κι όπως γίνεται με τις μεγάλες δημιουργίες αρχίσανε να το συζητούν. Στην αρχή μπλέξανε με τα ονόματα. Εκείνη ήθελε τον ήρωα να τον λένε Αλκή. Και την ηρωίδα να την λένε Ρένα.
Εκείνος ήθελε το ανάποδο. Να λένε τον ήρωα Ρένο και την ηρωίδα Αλκή.
Ποτέ κανένα είδος γραφτού δεν πετυχαίνει όταν οι ήρωες ονομάζονται Άλκης και Ρένα.
Η δεύτερη διαφωνία τους έμεινε κάπου σ’ ένα ράφι και δεν την θυμηθήκανε σχεδόν καθόλου.
Ένα βράδυ υγρασίας εκείνη είπε:
– Η συνεργασία μας τελειώνει εδώ. Θα γράψω μόνη μου.
– Μπορείς να κρατήσεις και τον τίτλο, είπε μεγαλόψυχα αυτός.
Αλλά δεν τον κράτησε κανείς τους.
Εκείνη πήγε σπίτι της πήρε, χαρτί, μπικ, ένα πακέτο τσιγάρα σέρτικα, τα ετοίμασε όλα και μετά μπήκε στο μπάνιο και έπλυνε τις μπρετέλες του κομπιναιζόν της.
Εκείνος τράβηξε σ’ ένα από τα φιλολογικά πατάρια βρήκε ένα σωρό φίλους του, που όλοι ετοιμαζόντουσαν κάτι να γράψουνε και ζήτησε λίγο καπνό πίπας.
– Καπνό πίπας δεν έχουμε, είπανε μελαγχολικοί όλοι. Μπορούμε όμως να σου δώσουμε ένα τσιγάρο, να το σκίσεις και να γεμίσεις την πίπα σου.
Έτσι γίνεται πάντα με τις μέλλουσες μεγαλοφυΐες. Μετά, οι μεγαλοφυΐες όλο λένε: «θα γράψω».
Μετά, διαβάζουνε η μια μεγαλοφυΐα στην άλλη εκείνα που γράψανε. Η μεγαλοφυΐα που ακούει λέει δυνατά:
– Έκτακτο! Αριστούργημα! Ανεπανάληπτο!
Και λέει μέσα της.:
– Πω πω αηδία! Πού το δικό μου.
Οι μεγαλοφυΐες αρχίζουνε σε μεγάλες παρέες από είκοσι τουλάχιστον άτομα.
Και τα είκοσι άτομα μισούν τους φθασμένους που φτάσανε χωρίς να αξίζουνε.
Μετά, κάποια μεγαλοφυΐα την πιάνει η πείνα και διορίζεται με χίλιες οχτακόσιες τον μήνα.
Σε έξι μήνες οι δέκα οχτώ από τις είκοσι μεγαλοφυΐες είναι διορισμένες.
Και να δεις που φοράνε καινούργια παπούτσια. Όλο λένε:
– Θα γράψω. Αλλά πού καιρός. Η άτιμη η ρουτίνα.
Σε δέκα χρόνια, έχουνε ένα καλό μισθό και κοροϊδεύουν εκείνους που θέλουν να γράψουν.
Μερικοί είναι παντρεμένοι.
Μερικοί έχουν παιδιά.
Μερικοί γράφουνε κρυφά. Από την γυναίκα τους. Τα κλειδώνουν σ’ ένα συρτάρι. Κάνουν επίδειξη γνώσεως. Ύστερα ξυρίζονται και κουρεύονται σαν άνθρωποι.
Και οι δυο που περισσέψανε από την εικοσάδα, επιμένουν αλλά ακόμα δεν κατάφεραν τίποτα.
Κάποιο έντυπο δέχεται να φιλοξενήσει μια κριτική τους. Για οτιδήποτε.
Ακόμα και για εικαστικές τέχνες.
Από την στιγμή αυτή, γράφουνε με μπικ που είναι γεμάτα με χολή:
«Κανείς δεν αξίζει τίποτα».
«Κανείς δεν μπορεί να καταλάβει το βάθος ή "το ύψος” της δικής μας διανόησης».
«Είμαστε ανώτεροι».
Αν είχανε και ένα παντελόνι της προκοπής με σχιστές τσέπες τότε θα μπορούσαν να μπούνε μέσα στους κλειστούς κύκλους των «μεγάλων παραγνωρισμένων» που είναι ένα είδος μασονικής στοάς, με δικούς τους κανόνες.
Πάντως γράφουνε.
Τις περισσότερες φορές ο αρχισυντάκτης φωνάζει. Τους δίνει το χειρόγραφο.
– Γιατί χτυπάτε τόσο τον κ. Δεινόσαυρο; Ο κ. Δεινόσαυρος είναι άνθρωπος δικός μας.
Τότε παίρνουνε πίσω την κριτική και την μεταβάλλουνε από φιλιππικό σε διθύραμβο:
«Κανείς δεν μπορεί να φθάσει το ύψος του μεγαλείου του Δεινόσαυρου».
Το κακό είναι ότι το πιστεύει και ο Δεινόσαυρος. Όταν συναντιώνται στον δρόμο ο Δεινόσαυρος λέει μερσί και ο κριτικός λέει το «ένιωσα και το έγραψα».
ΝΙΚΟΣ ΤΣΙΦΟΡΟΣ(1909-1970): «ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΑΚΙΑ». Εκδόσεις ΕΡΜΗΣ, 1989.
ΝΙΚΟΣ ΤΣΙΦΟΡΟΣ: «Ο ΚΑΝΙΓΚ ΚΑΙ ΤΟ 1821»
.
Ο λαός είναι μια περίεργη ύλη που ανάβει, φουντώνει και σβήνει ξαφνικά, λέει ο Γουσταύος Λε Μπον στην «Ψυχολογία του όχλου». Όλοι τούτοι οι Εγγλέζοι που ήτανε έτοιμοι να πάρουνε τα σοκάκια και να σπάσουνε κεφάλια, το ρίξανε στο αστείο και στην καζούρα.
Το κόμμα των Τόρυς βρήκε ευκαιρία να πάρει την εξουσία στα χέρια του. Είχε τρεις σπουδαίους πολιτικούς μαζί του. Τον Πηλ, τον Κάνιγκ και τον Χέσκινσον.
Ο Πηλ, από πολύ πλούσια οικογένεια, προοριζότανε από τον πατέρα του, από τον καιρό που ήτανε πιτσιρίκος, να γίνει πολιτικός. Έγινε Γραμματέας της Επικρατείας στα 23 χρόνια του και μετά υπουργός των Εξωτερικών. Ανακατεύτηκε μέσα σε όλα και φρόντισε ένα πράμα. Να κάνει πιο μαλακή τη δικαιοσύνη που μέχρι τότε τυραννούσε τη φτωχολογιά. Τα κατάφερε μια χαρά και ο κόσμος τον συμπάθησε.
Ο Τζωρτζ Κάνινγκ (Georges Canning, 11 Απριλίου 1770 – 8 Αυγούστου 1827) ήταν Άγγλος πολιτικός που διετέλεσε Υπουργός Εξωτερικών της Μεγάλης Βρετανίας και πρωθυπουργός κατά την περίοδο 10 Απριλίου-8 Αυγούστου του 1827.
Ο Χέσκινσον έκανε οικονομικές δουλειές. Προστάτευε τη βιομηχανία και λάφρωσε τους φόρους κι αυτό ήτανε πάλι πολύ καλό, γιατί καλυτέρευσε η θέση των βιομηχάνων και των εργατών και δοθήκανε καλύτερα μεροκάματα.
Ο Κάνιγκ, αυτός ο δικός μας, που του ‘χουμε και την πλατεία Κάνιγγος, ήτανε μούτρο. Τυχοδιώκτης, άτιμος, χωρίς ηθικές αρχές, αλλά από την άλλη μεριά, έξυπνος, διαόλου κάλτσα και καταρτισμένος σ’ όλα, μέχρι που λένε μεγαλοφυΐα… Έκανε μια πολιτική που την είπανε για πρώτη φορά «φιλελεύθερη». Όταν αυτοκτόνησε ο Κάρλσρηφ, έγινε διευθυντής του Φόρεϊν Όφις και άρχισε να χειρίζεται τα εξωτερικά ζητήματα με μεγάλη εξυπνάδα.
Η Ευρώπη κείνη την εποχή βρισκότανε σε μιαν αναστάτωση. Ναι, είχανε νικήσει τον Ναπολέοντα, αλλά η Γαλλική Επανάσταση είχε δώσει τις ιδέες της ελευθερίας και δεν ανεχότανε να υπάρχει ένας βασιλιάς που θα έκανε του κεφαλιού του, κουμάντο στο λαό.
Οι Ευρωπαίοι βασιλιάδες, για ν’ αμυνθούνε, κάνανε αυτή την περίφημη Ιερή Συμμαχία, που δεν αναγνώριζε κανένα δικαίωμα σε κανένα λαό να επαναστατήσει. Ο Αυστριακός πρωθυπουργός, ο Μέττερνιχ, ήτανε η ψυχή αυτής της ιδέας, γι’ αυτό και η Αυστρία κυνήγησε τόσο πολύ την Ελληνικήν Επανάσταση, γιατί έβαζε σε δύσκολη θέση τον ηγεμόνα της, το Σουλτάνο.
Από την άλλη μεριά, όμως, οι άνθρωποι είχανε ξυπνήσει και δε δεχόντουσαν να ‘χουνε ένα βασιλιά στην κεφάλα τους που θα τους έκανε ό,τι ήθελε. Αρχίσανε, λοιπόν, και κάνανε συνωμοσίες. Οι πιο μορφωμένοι, διανοούμενοι, φοιτητές, αξιωματικοί που τους είχανε διώξει, κάνανε ομίλους και προσπαθούσανε να ρίξουνε την ιδέα της απόλυτης μοναρχίας. Αυστρία, Ρωσία. Πρωσία τα βλέπανε όλ’ αυτά και ανησυχούσανε.
Μάνα της επαναστάσεως ήτανε η Γαλλία, που τη φοβόντουσαν να μην ανάψει πάλι καμιά φωτιά κι όλο την περιορίζανε. Ξαναφέρανε στον γαλλικό θρόνο έναν από τους ανιψιούς των Λουδοβίκων και κάνανε το χωροφύλακα στη Γαλλία.
Η Αγγλία, ο Κάνιγκ δηλαδή, δεν ήθελε τη Γαλλία αδύνατη, γιατί τότε δυναμώνανε οι άλλοι και κάνανε ζημιά στην Αγγλία. Άμα η Γαλλία ήτανε δυνατή μέσα στην Ευρώπη, τότε οι άλλοι θα περιοριζόντουσαν. Και μάλιστα, περισσότερο η Ρωσία, που πάντα τη φοβότανε για τις Ινδίες. Πρέπει να πούμε την αλήθεια, ότι η Ρωσία κείνη την εποχή με τον αυτοκράτορα της τον Αλέξανδρο δε φέρθηκε καλά στην Ελλάδα που πολεμούσε. Όλο της έδινε υποσχέσεις να τη βοηθήσει και όλο δεν έκανε τίποτα. Και πρέπει να πούμε και μιαν άλλη αλήθεια. Αν η Ρωσία δεν τις έδινε αυτές τις υποσχέσεις, η Αγγλία, στα κρυφά ίσως, θα βόηθαγε την επαναστατημένη Ελλάδα. Αλλά επειδή η Ρωσία υποσχότανε και μας έκανε τον κηδεμόνα, η Αγγλία φοβήθηκε ότι θα της φάει τη δύναμη στην Ανατολική Μεσόγειο και, όχι μόνο δε μας βοήθησε, αλλά μας κυνήγησε. Δηλαδή, το λάθος ήρθε από τη Ρωσία.
Στο μεταξύ, έγινε μια επανάσταση και στην Ισπανία, και η Ευρώπη ανάθεσε στη Γαλλία να την καταστείλει. Βάλανε δηλαδή το φουκαρά να βγάλει το φίδι από την τρύπα.
Ο Κάνιγκ δεν είχε στρατό να μπει στη μέση, κάθισε, λοιπόν, φρόνιμα και ευχότανε να νικήσουνε οι επαναστάτες. Όχι τίποτε άλλο, για να εξευτελίσει την Ιερή Συμμαχία, που δεν τη χώνευε κι ας ήτανε και μέλος της.
Οι Γάλλοι νικήσανε, αλλά η Ισπανία έπαθε άλλο καζίκι. Όλες οι χώρες της Νότιας Αμερικής, εκτός από τη Βραζιλία, ήτανε ισπανικές αποικίες.
Με την επανάσταση, λοιπόν, βρήκανε την ευκαιρία, τις ξεσήκωσε ο Μπολιβάρ, από κει έχει πάρει όνομα της η Βολιβία, επαναστατήσανε και γίνανε ανεξάρτητες, δηλαδή γίνανε κράτη αυτόνομα κι όχι πια ισπανικές κτήσεις.
Τούτη η επανάσταση της Νότιας Αμερικής ήτανε ένα χαστούκι για την Ιερή Συμμαχία. Ο Κάνιγκ την υποστήριξε με το στόλο του κι οι Ηνωμένες Πολιτείες, με πρόεδρο τότε τον Μονρώ, την υποστηρίξανε κι αυτές. Γιατί και η Αγγλία και οι Ηνωμένες Πολιτείες είχανε συμφέροντα να μην εξαρτώνται από την Ισπανία, αλλά να είναι ανεξάρτητες, θα παίρνανε τα προϊόντα τους ελεύθερα και ακόμη οι Ηνωμένες Πολιτείες θα κάνανε κουμάντο κει πέρα στην αμερικάνικη γη.
Νικήσανε, λοιπόν, οι Πολιτείες της Νότιας Αμερικής, γίνανε δημοκρατίες κι ο Κάνιγκ που τις υποστήριξε πήρε μιαν αίγλη και τον καμάρωνε όλη η Αγγλία. Βλέπεις, τούτες οι αγορές με τα πλούσια προϊόντα όσο τις κράταγε η Ισπανία ήτανε κλεισμένες για τους εμπόρους της Αγγλίας. Τώρα μπήκανε μέσα και αλωνίζανε.
Η Ιερή Συμμαχία λύσσαξε.
-Μας πάει κόντρα.
-Τι σύμμαχος είναι αυτός;
Πάνω σε τούτα όλα, να και η Ελληνική Επανάσταση. Την είχανε όλοι από κλότσο κι από μπάτσο.
Ο Κάνιγκ βρήκε τη ευκαιρία. Ήθελε πάλι να χτυπήσει την Ιερή Συμμαχία· και το 1827, «αναγνώρισε» τους Έλληνες που πολεμούσανε σαν κράτος και σαν δίκιο (γι’ αυτό του ‘χουμε και το άγαλμα στην πλατεία Κάνιγγος).
Σ’ όλες τις χώρες, οι φιλελεύθεροι τον κάνανε πια Θεό.
- Μπράβο του.
-Ζήτω.
-Ο Κάνιγκ ξέρει από ελευθερίες των λαών.
Πάνω σ’ αυτά, έπαθε συμφόρηση ο πρωθυπουργός ο Λίβερπουλ και, φυσικά, παραιτήθηκε. Του προτείνανε, λοιπόν, του Κάνιγκ να γίνει πρωθυπουργός.
Οι μεγάλοι, όπως ο στρατηγός Γουέλιγκτον κι ο Πηλ, δεν τον θέλανε. Ήτανε μοναρχικοί και θέλανε βασιλική εξουσία απεριόριστη.
Αλλ’ ο Κάνιγκ έγινε πρωθυπουργός. Δυστυχώς, δεν κράτησε για πολύ. Σε λίγους μήνες, το καλοκαίρι του 1827, έπαθε δυσεντερία και πέθανε. Κι αυτό ζημίωσε και τους λαούς που πολεμούσανε για την ελευθερία τους και τη δική μας επανάσταση, που την υποστήριζε φανατικά. Βέβαια, για συμφέρον δικό του, αλλά μεις κάναμε τη δουλειά μας.
Στη θέση του ήρθε ο Γουέλιγκτον, ο νικητής του Ναπολέοντα, που είχε γίνει δούκας.
Στρατιωτικός ήτανε ο άνθρωπος, δεν είχε ιδέα από πολιτική, τα ‘κανε θάλασσα. Ό,τι του λέγαν υποχωρούσε. Τον σεβόντουσαν, τον είχανε για μεγάλο πρόσωπο, αλλά άμα κι ανέβηκε στην εξουσία, έδειξε ότι δεν ξέρει τι του γίνεται. Και αυτός την ήθελε την Ιερή Συμμαχία.
Έκανε, λοιπόν, πολλές κουταμάρες και η κυριότερη για μας ήτανε ότι άλλαξε την πολιτική του μακαρίτη του Κάνιγκ και πήρε το μέρος των Τούρκων και, μάλιστα, ήθελε να καταπνίξει την Ελληνική Επανάσταση.
Τότε ναύαρχος εδώ κάτω στα νερά μας ήτανε ο Κόδριγκτον. Οι διαταγές που είχε από τον Κάνιγκ ήτανε να χτυπήσει τους Τούρκους άμα γινόντουσαν πολύ ζόρικοι.
Με την αλλαγή και το θάνατο του Κάνιγκ δεν πρόλαβε να πάρει καινούργιες διαταγές, τότε τα πράματα δεν είχανε την επικοινωνία που έχουνε σήμερα. Ίσως ο ναύαρχος να το έκανε κι επίτηδες, γιατί είχε μπαφιάσει με την προκλητικότητα των Τούρκων και των Αράβων του Ιμπραήμ στην Ανατολική Μεσόγειο. Πήρε, λοιπόν, την πρωτοβουλία και τσάκισε μαζί με τους Γάλλους και τους Ρώσους τον τουρκοαιγυπτιακό στόλο στο Ναυαρίνο.
Αυτό ήτανε η αρχή της απελευθερώσεως της Ελλάδος, που μετά έγινε με πρωτοβουλία της Ρωσίας. Γιατί τον Κόδριγκτον τον καλέσανε στο Λονδίνο και τον τιμωρήσανε κιόλας που εκμηδένισε τον τουρκικό στόλο.
ΝΙΚΟΣ ΤΣΙΦΟΡΟΣ(1909-1970) «Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΓΓΛΙΑΣ», Περιοδικό «ΠΑΝΘΕΟΝ», 1964 - 1965

 πηγη 

Dionisis Vitsos

Δημοσίευση σχολίου

Αφήστε το σχόλιό σας ή κάνετε την αρχή σε μία συζήτηση

Σημείωση: Μόνο ένα μέλος αυτού του ιστολογίου μπορεί να αναρτήσει σχόλιο.

Δημοφιλείς κατηγορίες

...
Οι πιο δημοφιλείς κατηγορίες του blog μας

Whatsapp Button works on Mobile Device only